During our Erasmus experience, we increasingly come across topics related to diversity and equality. Being in an international environment shows us how different our experiences and needs can be. One concept that particularly caught our attention is indirect discrimination. What is indirect discrimination? Indirect discrimination occurs when a seemingly neutral rule, policy, or practice applies to everyone in the same way, but in reality puts certain groups at a disadvantage. What is important is that it does not always result from bad intentions – it is often the effect of not taking differences between people into account. In other words, we are all treated the same, but we do not all have the same opportunities to meet the same requirements. That is why this type of discrimination is more difficult to notice than direct discrimination. Examples from everyday life A good example can be a university that schedules all classes very early in the morning. For many students this is not a problem, but for those who commute, work in the evenings, or have other responsibilities, it can be a serious obstacle. As a result, everyone follows the same rules, but not everyone can realistically meet them. Another important example is the lack of accessibility for people with disabilities. At first glance, university buildings may seem accessible to everyone, but in reality, the absence of ramps, elevators, or proper facilities can prevent some individuals from fully participating. Similarly, the lack of adapted materials (such as larger print, audio descriptions, or sign language interpretation) can also limit access. Indirect discrimination can also occur in the workplace. For example, a company may require full availability during standard working hours without offering flexible arrangements. This can be particularly difficult for people with children, caregivers, or those combining work with studies. We can also notice it in everyday social habits. For example, organizing meetings only in places that do not offer options for different diets (vegetarian, vegan, or religious) can make some people feel uncomfortable or excluded Indirect discrimination can also appear in assessment methods. For example, limited time for exams may be suitable for most students, but for those who are not fluent in the language of instruction, it can be a real barrier, even if their knowledge is the same. Similarly, having only one type of exam may not reflect different learning styles. Indirect discrimination can also appear in sports and recreation. If activities are conducted in a very intensive way without alternatives for beginners, less physically fit individuals may feel excluded or discouraged. We can also observe it in public spaces. A lack of seating areas, rest points, or accessible public transport can exclude elderly people or those with mobility limitations, even if the space is theoretically open to everyone. It is also visible in communication. If all information is provided only in one language or only in written form, some people may have limited access to important content. In an international environment like Erasmus, this becomes especially noticeable. Why is it difficult to notice? One reason is that rules seem “fair” because they are the same for everyone. We often hear that “everyone is treated the same.” However, equal treatment does not always mean fair treatment. Additionally, the lack of bad intentions makes the issue easy to overlook. If no one intended to harm anyone, it is easy to assume that there is no problem. However, what matters is the outcome, not just the intention. Another reason is that people who are not affected often do not notice these barriers. That is why it is so important to consider different perspectives and try to understand the experiences of others. How can we prevent it? The first step is awareness. We should ask ourselves whether a given rule truly takes into account different life situations and whether everyone has a real opportunity to benefit from it. To prevent indirect discrimination, we should focus on accessibility and inclusiveness. Sometimes it is enough to change perspective and ask whether a rule works for everyone in practice, not just in theory. Listening to others and their experiences is also essential. Conversations with people from different backgrounds help us notice issues that were previously invisible to us. Diverse perspectives allow us to create fairer solutions. Flexibility is also key – offering alternative ways of learning, working, or participating. Even small changes can significantly improve accessibility and reduce exclusion. More and more often, people talk about universal design, which means creating spaces and systems in a way that makes them accessible to as many people as possible from the very beginning, rather than adjusting them later. Summary Indirect discrimination is often difficult to recognize because it does not come from obvious unfairness, but from everyday rules and habits. It is only in an international environment like Erasmus that we begin to see how something that seems neutral to some can be a real barrier for others. Understanding this concept is the first step toward building a more fair and accessible world – both at university and beyond. In practice, it means being more aware of others’ needs and being willing to change solutions that do not work equally well for everyone. Sources Mapping Indirect Discrimination in the Constitutional Framework of Equality and Non-Discrimination How to Prove Racial Discrimination in the Workplace https://www.peoplehr.com/en-gb/resources/blog/indirect-discrimination-at-work/
Do all citizens have equal rights in Europe?
Do you know what rights protect you in Europe and why equality is so important to each of us?
Discover how age, origin, or gender shouldn’t limit your opportunities and learn about real-life examples.
Co oznacza „dyskryminacja pośrednia”?
Podczas naszego pobytu na Erasmusie coraz częściej spotykamy się z tematami związanymi z różnorodnością i równością. Przebywanie w międzynarodowym środowisku pokazuje nam, jak bardzo różne mogą być nasze doświadczenia i potrzeby. Jednym z pojęć, które szczególnie zwróciło naszą uwagę, jest dyskryminacja pośrednia. Co to jest dyskryminacja pośrednia? Dyskryminacja pośrednia występuje wtedy, gdy pozornie neutralna zasada, przepis lub praktyka dotyczy wszystkich w taki sam sposób, ale w rzeczywistości stawia niektóre osoby w gorszej sytuacji. Kluczowe jest to, że nie zawsze wynika ona ze złej woli – często jest efektem braku uwzględnienia różnic między ludźmi. Innymi słowy, wszyscy jesteśmy traktowani tak samo, ale nie wszyscy mamy takie same możliwości, by sprostać tym samym wymaganiom. Właśnie dlatego ten rodzaj dyskryminacji jest trudniejszy do zauważenia niż dyskryminacja bezpośrednia. Może ona przejawiać się w codziennych sytuacjach, takich jak zasady rekrutacji, organizacja czasu pracy czy dostęp do usług. Jej identyfikacja wymaga więc spojrzenia nie tylko na same przepisy, ale przede wszystkim na ich rzeczywiste skutki dla różnych grup społecznych. Przykłady z życia codziennego Dobrym przykładem może być szkoła, która organizuje wszystkie zajęcia bardzo wcześnie rano. Dla wielu studentów nie stanowi to problemu, ale dla osób dojeżdżających z daleka, pracujących wieczorami lub mających inne obowiązki może to być poważne utrudnienie. W efekcie wszyscy mają te same zasady, ale nie wszyscy mogą w nich realnie uczestniczyć. Kolejnym ważnym przykładem jest brak dostępności dla osób z niepełnosprawnościami. Na pierwszy rzut oka budynki uczelni są dostępne dla wszystkich, ale w praktyce brak podjazdów, wind czy odpowiednich udogodnień może uniemożliwiać niektórym osobom swobodne uczestnictwo w zajęciach. Warto też dodać, że problemem może być nie tylko infrastruktura, ale również brak odpowiedniego wsparcia organizacyjnego, np. brak asystenta lub dostosowanych materiałów. Dyskryminacja pośrednia może pojawiać się także w pracy. Na przykład firma może wymagać pełnej dyspozycyjności w standardowych godzinach bez możliwości elastycznego grafiku. Taka zasada może szczególnie utrudniać funkcjonowanie osobom wychowującym dzieci, opiekującym się bliskimi lub studiującym jednocześnie. Możemy ją również zauważyć w codziennych nawykach społecznych. Na przykład organizowanie spotkań wyłącznie w restauracjach, które nie oferują opcji dla osób z różnymi dietami (wegetariańską, wegańską czy wynikającą z religii), sprawia, że nie wszyscy mogą w pełni uczestniczyć w życiu towarzyskim. Dyskryminacja pośrednia może także pojawiać się w sposobie organizacji egzaminów. Na przykład ograniczony czas pisania testu może być odpowiedni dla większości osób, ale dla studentów, którzy nie posługują się językiem wykładowym na poziomie ojczystym, może stanowić realną barierę, mimo że ich wiedza merytoryczna jest taka sama. Podobnie jednolita forma egzaminu (np. tylko test wyboru) może nie odzwierciedlać różnych stylów uczenia się. Dyskryminacja pośrednia może pojawić się także w sporcie i rekreacji. Jeśli zajęcia są prowadzone w bardzo intensywny sposób bez alternatywy dla początkujących, osoby mniej sprawne fizycznie mogą czuć się wykluczone lub zniechęcone. Możemy ją także zauważyć w przestrzeni miejskiej. Brak ławek, zbyt mało miejsc odpoczynku czy niedostosowanie transportu publicznego do osób starszych i z ograniczeniami ruchowymi również może prowadzić do wykluczenia, mimo że formalnie przestrzeń jest „dla wszystkich”. Warto też zauważyć, że może ona występować w komunikacji. Jeśli wszystkie informacje przekazywane są wyłącznie w jednym języku lub tylko w formie pisemnej, część osób może mieć ograniczony dostęp do ważnych treści. W środowisku międzynarodowym, takim jak Erasmus, jest to szczególnie widoczne. Dlaczego trudno ją zauważyć? Jednym z powodów jest to, że zasady wydają się „sprawiedliwe”, bo są takie same dla wszystkich. Często słyszymy, że „przecież każdy ma tak samo”. Jednak równe traktowanie nie zawsze oznacza sprawiedliwe traktowanie.Dodatkowo brak złej intencji sprawia, że problem bywa bagatelizowany. Skoro nikt nie chciał nikogo skrzywdzić, łatwo uznać, że problem nie istnieje. Tymczasem liczy się efekt, a nie tylko zamiar.Kolejnym powodem jest to, że osoby, które nie doświadczają takich trudności, często ich nie zauważają. Dlatego tak ważne jest spojrzenie z różnych perspektyw i próba zrozumienia doświadczeń innych. . Jak możemy jej zapobiegać? Pierwszym krokiem jest świadomość. Powinniśmy zastanowić się, czy dana zasada rzeczywiście uwzględnia różnorodność sytuacji życiowych i czy każdy ma realną możliwość z niej skorzystać.Aby przeciwdziałać dyskryminacji pośredniej, powinniśmy zwracać uwagę na dostępność rozwiązań dla wszystkich grup. Często wystarczy zmiana perspektywy i zadanie sobie pytania: czy ta zasada działa dla każdego w praktyce, czy tylko w teorii?Ważne jest także słuchanie innych i ich doświadczeń. Dzięki rozmowom z osobami z różnych środowisk możemy zauważyć problemy, które wcześniej były dla nas niewidoczne. To właśnie różnorodność perspektyw pomaga tworzyć bardziej sprawiedliwe rozwiązania.Dodatkowo pomocna jest elastyczność – wprowadzanie alternatywnych form nauki, pracy czy uczestnictwa w zajęciach. Nawet niewielkie zmiany mogą znacząco zwiększyć dostępność i zmniejszyć wykluczenie.Coraz częściej mówi się też o tzw. projektowaniu uniwersalnym, czyli tworzeniu przestrzeni i zasad w taki sposób, aby były one dostępne dla jak największej liczby osób już na etapie planowania, a nie dopiero po pojawieniu się problemu. Podsumowanie Dyskryminacja pośrednia często jest trudna do zauważenia, bo nie wynika z oczywistej niesprawiedliwości, ale z codziennych zasad i przyzwyczajeń. Dopiero w międzynarodowym środowisku, takim jak Erasmus, zaczynamy dostrzegać, że to, co dla jednych jest neutralne, dla innych może stanowić realną barierę.Zrozumienie tego pojęcia to pierwszy krok do budowania bardziej sprawiedliwego i dostępnego świata – zarówno w szkole, jak i poza nią. W praktyce oznacza to większą uważność na potrzeby innych oraz gotowość do zmiany rozwiązań, które nie działają dla wszystkich w równym stopniu. Źródła Mapping Indirect Discrimination in the Constitutional Framework of Equality and Non-Discrimination How to Prove Racial Discrimination in the Workplace https://www.peoplehr.com/en-gb/resources/blog/indirect-discrimination-at-work/
Czy wszyscy obywatele mają równe prawa w Europie?
Czy wiesz, jakie prawa chronią Cię w Europie i dlaczego równość jest tak ważna dla każdego z nas?
Odkryj, jak wiek, pochodzenie czy płeć nie powinny ograniczać Twoich możliwości i poznaj realne przykłady z życia.
